Duwen en Trekken

Risico

Zowel op de beurs als in de werkplaats of het magazijn worden regelmatig zware voorwerpen geduwd en getrokken. Deze vorm van lichamelijke belasting kan schadelijk zijn voor het lichaam en gezondheidsklachten veroorzaken, vooral van de lage rug.

 

Een palletwagen met tapijttegels moet vanuit de vrachtauto de congreshal ingeduwd worden en dat meerdere keren achter elkaar totdat de vrachtwagen leeg is. Of je duwt een flightcase op wielen met daarin een groot beeldscherm naar de andere kant van de evenementenhal. Regelmatig trek je laadkarren met meubilair naar binnen. Als de last te zwaar is, kan er een overbelasting ontstaan van de rug, de armen, polsen, schouders en knieën. Vooral lage rugklachten kunnen het gevolg zijn van duwen en trekken.

Verschillende punten zijn van invloed op de lichamelijke belasting door duwen en trekken. Een te hoge belasting kan ontstaan door een te zware last maar ook als je de verkeerde werkhouding hebt. De ideale houding bij het duwen en trekken is met beide handen aan/tegen het voorwerp op een hoogte tussen heup en schouder. Duwen is minder belastend dan trekken en heeft dus de voorkeur.

Vooral de rolweerstand is van belang bij fysieke belasting door duwen en trekken; als de wielen van een laadkar moeizaam lopen is er meer weerstand en is de belasting hoger. Een vlakke, schone vloer geeft minder weerstand dan een vloer met gaten en drempels of een hellende vloer. Hoe langer de afstand waarover geduwd of getrokken moet worden en hoe hoger de frequentie, des te groter is de uiteindelijke belasting.

 

Lees verder

Aanpak

Blessures door duwen en trekken zijn te voorkomen.

Bij het oplossen of verminderen van problemen bij het duwen en trekken van zware lasten volgen wij de arbeidshygiënische strategie. We proberen het probleem in eerste instantie op te lossen door het bij de bron aan te pakken. Door ervoor te zorgen dat je niet hoeft te duwen en trekken vermijd je het risico van lichamelijke belasting; bijvoorbeeld met het inzetten van een elektrische mover die de last kan verplaatsen.

Als aanpak bij de bron niet mogelijk is treffen we gerichte maatregelen die de risico's van duwen en trekken beperken en de lichamelijke belasting terugdringen. We geven de voorkeur aan collectieve beschermingsmaatregelen boven oplossingen gericht op de individuele werknemer. Met een hulpmiddel zoals een kogeltafel kunnen we gemakkelijk (plaat)materiaal voor de machine aanvoeren. Belangrijk is de kwaliteit van wielen, deze dienen goed gelagerd en mooi rond te zijn zodat ze soepel draaien. Ook kunnen we organisatorische maatregelen nemen, zoals het verkleinen van de afstand door de voorwerpen zo dicht mogelijk bij de standplaats af te leveren. Tevens is het mogelijk om de last over meerdere collega's te verdelen door taken onderling te laten rouleren. Pas als er geen andere oplossing is stelt de werkgever persoonlijke beschermingsmiddelen ter beschikking aan de werknemer om het probleem op te lossen.

Bij het duwen en trekken gaan de sociale partners in de tentoonstellingsbedrijven uit van de volgende normen:

  • Bij het duwen en trekken van lasten op wielen (materiaalkarren, palletwagens en dergelijke) het maximum gewicht 400 kilo bedraagt voor de kar inclusief de lading, horizontaal te verplaatsen op een niet hellende ondergrond.
  • Bij het duwend in beweging brengen van een last op wielen mag onder optimale omstandigheden (lage frequentie, korte afstand) de duwkracht niet hoger zijn dan 30 kilo en onder minder optimale omstandigheden (hoge frequentie, lange afstand) niet meer dan 14 kilo.
  • Om de last duwend in beweging te houden mag onder optimale omstandigheden de duwkracht niet groter zijn dan 20 kilo, onder minder optimale omstandigheden mag de duwkracht slechts 6 kilo zijn.
  • Bij het trekkend in beweging brengen van een last op wielen mag onder optimale omstandigheden de trekkracht niet hoger zijn dan 20 kilo over maximaal 2 meter met een frequentie van 12 x per uur. Verder mag de trekkracht maximaal 20 kilo bedragen over een afstand van maximaal 8 meter bij een frequentie van maximaal 1 keer per 8 uur.

Let op: het gaat hierboven om maximaal toegestane duw- of trekkracht in een ideale situatie. Het helpt om de duw- en trekkrachten naar beneden te brengen door minder dan 400 kilogram laadgewicht op de karren te plaatsen, geen hellingen te overbruggen, er voldoende ruimte is voor het aannemen van de juiste houding, er voldoende grip is met de handen op de kar, de vloer egaal is, de wielen weinig weerstand bieden. Om zeker te weten of aan de normen is voldaan kun je gemakkelijk met unsters de trekkracht meten van bijvoorbeeld een rolkar. En is inmiddels  de zogenaamde KIM-methode (Kern Indicator Methode) voorhanden om duw- en trekkrachten te beoordelen via www.arboportaal.nl. Het is vooral belangrijk om de juiste hulpmiddelen te gebruiken, bijvoorbeeld een elektrisch aangedreven 'mover', dan is er nauwelijks duw- en trekkracht meer nodig bij het verplaatsen van karren en wagens.

Een werknemer moet weten hoe hij/zij een voorwerp zo gunstig mogelijk kan duwen of trekken. Maatregelen op het gebied van werkhouding beginnen met een goede voorlichting. Om die reden dient het onderwerp ergonomisch verantwoord werken regelmatig terug te keren tijdens de toolboxmeeting. Geef de werknemers tijdens dit werkoverleg instructie hoe zij de lichamelijke belasting kunnen voorkomen of terugbrengen. Schakel hiervoor een deskundige in die samen met de werknemers zoekt naar oplossingen om slimmer te werken!

Bovendien kunnen goede beschermingsmiddelen, zoals werkkleding die door de werkgever ter beschikking wordt gesteld, een verlichting geven in de lichamelijke belasting door duwen en trekken. Door het dragen van veiligheidsschoenen met antislip voorkom je uitglijden bij het duwen en trekken over een gladde vloer en kun je meer kracht zetten.

 

Lees verder

Aanpak bij de bron

Collectieve maatregelen

Individuele maatregelen

Wetten en normen

  • Arbobesluit hoofdstuk 5, Afdeling 1: Fysieke belasting.
  • De tabel van Delleman (1995) geeft richtlijnen voor het duwend of trekkend verplaatsen van lasten. Werkgevers en werknemers hebben de tabel van Delleman tot branchenorm verheven.
  • Inmiddels is de zogenaamde KIM-methode (Kern Indicator Methode) voorhanden om duw- en trekkrachten te beoordelen via www.arboportaal.nl.

 

< Terug naar zoekresultaten >

Mail over deze pagina aan de redactie

Je naam is niet ingevuld.
Je e-mail adres is niet ingevuld of niet geldig.
Je reactie is niet ingevuld.

Je reactie op deze pagina gaat naar de redactie, maar wordt niet op de site gepubliceerd.

Verzenden Annuleren

Je reactie is verstuurd aan de redactie. Dank voor je bijdrage.

  Ok  

Er is een fout opgetreden.

Sluiten