Repeterende bewegingen

Risico

Repeterende bewegingen doen zich voor bij werkzaamheden die achter elkaar worden herhaald en kunnen aanleiding geven tot spierklachten. De lichamelijke belasting tengevolge van repeterende bewegingen vraagt om een actieve aanpak binnen het bedrijf.

Bewegingen zijn repeterend als zij gedurende minimaal 2 uur per dag óf minimaal 1 uur achter elkaar worden uitgevoerd. De repeterende bewegingen hoeven hierbij niet identiek te zijn, ook soortgelijke bewegingen zijn repeterende bewegingen. Eén bepaalde werkzaamheid met veel repeterende bewegingen kan overmatige belasting van dezelfde spiergroepen van het lichaam tot gevolg hebben, vooral van de hand-, arm- en nekspieren. Bijvoorbeeld het schuren van houten panelen van stands met een trillende vlakschuurmachine belast de spieren in vingers en pols. Ook de spieren in voeten en benen kunnen lijden onder repeterende bewegingen, zoals bij de bediening van de pedalen van machines.

In de tentoonstellingsbouw doen repeterende bewegingen zich voor bij sommige werkzaamheden. Bijvoorbeeld in de standbouw worden wandpanelen geschuurd, geschilderd en gekit. De factoren die bepalend zijn bij lichamelijke belasting door repeterende beweging zijn een gedwongen vaste werkhouding, de tijdsduur van de repeterende bewegingen, het werktempo, de uitgeoefende krachten en het gewicht van het voorwerp. Ook het werken met trillend gereedschap heeft een negatieve invloed op lichamelijke belasting door repeterende bewegingen.

Een speciale categorie werkzaamheden met repeterende bewegingen is het werken achter een beeldscherm. In de tentoonstellingsbouw is behalve het gebruikelijke beeldschermwerk veel grafisch ontwerp en CAD CAM-werk  dat achter een beeldscherm wordt gedaan. Te lang achter een beeldscherm werken is ongezond. Per dag is het wettelijk maximum hiervoor 6 uur maar uit onderzoek blijkt dat je zelfs na 4 uur werken achter een beeldscherm fors meer kans hebt op RSI-klachten.

Lees verder

Aanpak

Spierklachten die het gevolg zijn van werkzaamheden met repeterende bewegingen kun je voorkomen.

Bij het oplossen of verminderen van problemen bij repeterende bewegingen volgen wij de arbeidshygiënische strategie. We proberen het probleem in eerste instantie op te lossen door het bij de bron aan te pakken. Door ervoor te zorgen dat je geen repeterende bewegingen hoeft te maken vermijd je het risico van lichamelijke belasting. Bijvoorbeeld een verbetering van het werkproces kan leiden tot minder repeterende bewegingen.

Als aanpak bij de bron niet mogelijk is treffen we gerichte maatregelen die de risico's van repeterende bewegingen beperken en de lichamelijke belasting terugdringen. We geven de voorkeur aan collectieve beschermingsmaatregelen boven oplossingen gericht op de individuele werknemer. Door de inzet van een hulpmiddel zoals een accukitpistool of door ergonomisch gereedschap te gebruiken kun je lichamelijke belasting door repeterende bewegingen beperken. Ook kunnen we organisatorische maatregelen nemen die het probleem helpen oplossen; zoals afwisseling in het werk. Pas als er geen andere oplossing is stelt de werkgever persoonlijke beschermingsmiddelen ter beschikking aan de werknemer om het probleem op te lossen. Denk aan trillingsreducerende handschoenen die je kunt gebruiken als je werkt met trillende gereedschappen.

Klachten veroorzaakt door het langdurig werken achter een beeldscherm kun je bij de bron aanpakken door de tijd die je dagelijks achter een beeldscherm werkt te beperken. Je kunt het computerwerk afwisselen met andere taken, bijvoorbeeld door overleggen te spreiden over de hele week in plaats van ze op één dag te plannen. Wissel regelmatig van werkhouding.

Als dat niet mogelijk is kun je de kans op klachten door het beeldschermwerk verkleinen door het werk anders te organiseren. Neem na elke twee uur werken achter de computer een pauze of ga minstens tien minuten iets anders doen zoals overleggen, telefoneren, koffie halen of een rapport lezen. De werkgever heeft de verantwoordelijkheid om de beeldschermwerkplek zo in te richten dat deze aan de eisen voldoet. Zorg dat zowel stoel als tafel in hoogte verstelbaar zijn. De stoel en de tafel waaraan een werknemer computerwerk doet moeten aan de NEN- of NPR-normen voldoen. Voor de stoel is dit NPR 1813, voor de tafel NEN2449. Zorg ook voor een goede kwaliteit van het beeldscherm, het toetsenbord, de muis en voor gebruiksvriendelijke software. Een handig hulpmiddel is speciale software die pauzes inlast waarin de medewerker een andere taak of oefeningen tegen RSI kan doen.

Weten hóe je werkzaamheden met veel repeterende bewegingen kunt vermijden is heel belangrijk! Een goede voorlichting hierover is nodig om de juiste maatregelen te kunnen nemen. Beleg daarom regelmatig (jaarlijks) een toolboxmeeting waarop het onderwerp repeterende bewegingen besproken wordt. Schakel een deskundige in die tijdens dit werkoverleg instructie geeft hoe je repeterende bewegingen kunt terugdringen en die samen met de werknemers zoekt naar oplossingen om slimmer te werken!

Lees verder

Collectieve maatregelen

Individuele maatregelen

Persoonlijke beschermingsmiddelen

Wetten en normen

  • Arbobesluit artikel 5.2, lid 1 en 2.
  • Arbobesluit artikel 5.6, bijlage I, lid 1.1.2.d.
  • NF-X 35-106 norm. Deze norm is van toepassing op het statische deel van de problematiek, de werkhouding.
  • NEN-ISO 11226; Ergonomie - Evaluatie van statische werkhoudingen

Specifieke regelgeving beeldschermwerkplekken

  • Arbobesluit artikel 5.2, 5.4, 5.7, 5.8, 5.9, 5.10, 5.11, 5.12 en 6.3.
  • Arboregeling artikel 5.1, 5.2 en 5.3.
  • Over de stoel NPR 1813,
  • Over de tafel NEN2449.
< Terug naar zoekresultaten >

Achtergrondinformatie

  • AI-blad (ARBO Informatie) nr. 29, thema Fysieke Belasting.
  • AI-blad (ARBO Informatie) nr. 2, Werken met Beeldschermen.
  • AI-blad (ARBO Informatie) nr.7, Kantoren.
  • HARM-methode (Hand Arm Risicobeoordelings Methode) is een instrument om gezondheidsrisico's op arm-, nek-, en schouderklachten te bepalen (beschikbaar via arboportaal).

Links

CLC-Vecta Centrum voor Live Communication

FNV Meubel & Hout

Arbosite CNV

Arbouw: kennisinstituut voor arbeidsomstandigheden in de bouwnijverheid

Arbosite van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

SDU (uitgever van AI-blad ARBO Informatie)

Mail over deze pagina aan de redactie

Je naam is niet ingevuld.
Je e-mail adres is niet ingevuld of niet geldig.
Je reactie is niet ingevuld.

Je reactie op deze pagina gaat naar de redactie, maar wordt niet op de site gepubliceerd.

Verzenden Annuleren

Je reactie is verstuurd aan de redactie. Dank voor je bijdrage.

  Ok  

Er is een fout opgetreden.

Sluiten